Showing posts with label Cognitive Bias. Show all posts
Showing posts with label Cognitive Bias. Show all posts

Tuesday, April 05, 2022

നമ്മളെങ്ങനെയാണ് നേതാക്കളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്?

 നമ്മളെങ്ങനെയാണ് നേതാക്കളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്?
അല്ലെങ്കിൽ ആളുകൾ എങ്ങനെയാണ് നേതാക്കളും തീരുമാനമെടുക്കുന്നവരും സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നവരും (influencers) ഒക്കെ ആവുന്നത്?

നേതൃ സ്ഥാനങ്ങളിൽ (രാഷ്ട്രീയത്തിലും, മതത്തിലും, കോർപ്പറേറ്റ് ലോകത്തും, കലാരംഗത്തും ഒക്കെ) എത്തുന്ന മനുഷ്യർ പലരും ആ പണിക്ക് കൊള്ളാത്തവരാവും, എന്നു മാത്രമല്ല ചിലരെങ്കിലും കാര്യങ്ങൾ അടിമുടി നാശമാക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വത്തിലും മറ്റും എത്തിപ്പെടുന്ന ഇത്തരക്കാർ ചെയ്യുന്ന ദ്രോഹം തലമുറകളോളം നിലനിൽക്കുകയും ചെയ്യാം.

ആളുകളുടെ നേതൃപാടവം (മറ്റ് കഴിവുകളും) വിലയിരുത്തുന്നതിൽ നമുക്ക് പൊതുവെ ചില പിഴവുകൾ സംഭവിക്കാറുണ്ട്. ഒന്ന് ആത്മവിശ്വാസത്തെ (confidence) കഴിവായി (competence) തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നതാണ്. പക്ഷേ ഇവ രണ്ടും തമ്മിൽ അത്തരമൊരു ബന്ധം ഇല്ലെന്നാണ് തെളിവുകൾ പറയുന്നത്. ചിലപ്പോഴൊക്കെ അമിത ആത്മവിശ്വാസം കഴിവില്ലായ്മയ്ക്കും ആത്മാരാധനയ്ക്കും (narcissism) ഒക്കെയുള്ള മറയും ആയിരിക്കും.

വ്യക്തിപ്രഭാവം അഥവാ കരിസ്മയോടുള്ള നമ്മുടെ പ്രതിപത്തിയാണ് മറ്റൊരു കെണി. നല്ല നേതാക്കൾ ഈ so-called കരിസ്മ ഉള്ളവരാവണം എന്ന പൊതുബോധം മാസ് മീഡിയുടെയും ഇന്റർനെറ്റ്/സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെയും വളർച്ചയോടെ വളരെ ശക്തമായിട്ടുണ്ട്. വ്യക്തിപ്രഭാവത്തിന്റ മറ ഉപയോഗിച്ച് 'നിർമ്മിച്ചെടുത്ത' നേതാക്കൾ എത്രമാത്രം ദോഷം ചെയ്യാം എന്നത് നാം നേരിട്ടറിഞ്ഞു വരികയാണല്ലോ. ഇത്തരം ഷോമാൻമാരെ അപേക്ഷിച്ച് നല്ല നേതൃപാടവമുള്ള മനുഷ്യർ പലപ്പോഴും പ്രകടനപരത തീരെ കുറവുള്ളവരാവും. നമുക്ക് കണ്ടിരിക്കാൻ പറ്റുന്ന ഒന്നും അവർക്ക് തരാനുണ്ടാവണമെന്നില്ല.

ആത്മാരാധന (Narcissism) ഉള്ളവർക്ക് മറ്റുള്ളവരുടെ അംഗീകാരം (ആരാധനയും) വേഗത്തിൽ പിടിച്ചു പറ്റാനുള്ള കഴിവും ഇതേപോലെ മറ്റൊരു കെണിയാണ്. നാർസിസ്സിറ്റുകൾക്ക് മറ്റുള്ളവരുടെ മേലുള്ള ഈ സ്വാധീനം ഒരുപാടു കാലം നിലനിൽക്കില്ലെങ്കിലും അവർക്ക് വേണ്ട കാര്യങ്ങൾ അവർ വേഗം തന്നെ നേടിയിട്ടുണ്ടാവും. മറ്റുള്ളവരെ ചവിട്ടിമെതിച്ചും ഇല്ലാതാക്കിയും ഏതെങ്കിലുമൊക്കെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ എത്തുന്ന ഇവർ പലപ്പോഴും വിനാശകാരികളായി മാറും. അപ്പോഴും അവരെ പുകഴ്ത്താൻ നമ്മളിൽ പലരും ഉണ്ടാവുകയും ചെയ്യും. "എത്ര കൊള്ളരുതാത്തവൻ ആയാലെന്താ, അയാൾ ഇത്രയുമൊക്കെ എത്തിയില്ലേ" എന്നൊക്കെ നമ്മൾ ന്യായീകരിക്കുകയും ചെയ്യും.

എന്താണ് നാം ശരിക്കും ചെയ്യേണ്ടത്?

വ്യക്തിപ്രഭാവത്തിനും സൗന്ദര്യത്തിനും വാക്ചാതുരിക്കും ഒക്കെ മുകളിൽ നിൽക്കുന്ന ചില ഗുണങ്ങൾ (ആത്മാർത്ഥത, ബൗദ്ധിക വിനയം (intellectual humility), വൈകാരിക അച്ചടക്കം (emotion regulation) തുടങ്ങിയവ) ഉള്ള ആളുകളെ വിശ്വാസത്തിലെടുത്ത് ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ ഏൽപ്പിക്കുന്ന ശീലം ഉണ്ടാക്കുക എന്നതാണ് ഒരു പ്രധാന കാര്യം.

ആളുകളെ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ സഹജവാസനകൾക്ക് (instincts/hunches) പ്രാധാന്യം കൊടുക്കാതിരിക്കുക എന്നതും പ്രധാനമാണ്. യുക്തിസഹമെന്ന് നമുക്കു തോന്നുന്ന പല തീരുമാനങ്ങളും ചിന്താവൈകല്യങ്ങളുടെ (Cognitive Biases) സൃഷ്ടിയാവാം എന്നത് എപ്പോഴും ഓർക്കുക.

പിന്നെ പ്രധാനപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങൾ ഒക്കെ എടുക്കുമ്പോൾ വേണമെങ്കിൽ ഒരു കൺസൾട്ടിങ്ങ് സൈക്കോളജിസ്റ്റിന്റെ സേവനം തേടാവുന്നതാണ് 😊😊😊


Wednesday, September 22, 2021

Availability Heuristic in Everyday Life

 ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയിൽ k എന്ന അക്ഷരത്തിൽ തുടങ്ങുന്ന വാക്കുകളാണോ k മൂന്നാമത് വരുന്ന വാക്കുകളാണോ കൂടുതലുള്ളത് ?
പെട്ടെന്ന് ആലോചിച്ചു നോക്കിയാൽ knife, kitten, kind, kitchen, know ഇങ്ങനെ കുറെ വാക്കുകൾ k-യിൽ തുടങ്ങുന്നതായി ഓർമ്മ വരും. എന്നാൽ acknowledge, ask, like എന്നിങ്ങനെ k മൂന്നാമത് വരുന്ന വാക്കുകൾ നമ്മിൽ മിക്കവർക്കും കുറച്ചെണ്ണമേ ഓർത്തെടുക്കാൻ കഴിയൂ.
യഥാർത്ഥത്തിൽ k മൂന്നാമത് വരുന്ന വാക്കുകൾ ആണ് ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയിൽ കൂടുതലുള്ളത്.

പെട്ടന്ന് ഓർമ്മയിൽ വരുന്ന സംഭവങ്ങൾക്കും വസ്തുതകൾക്കും ഒക്കെ അവ അർഹിക്കുന്നതിൽ കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം കൊടുക്കാനുള്ള നമ്മുടെ പ്രവണതയാണ് Availability Heuristic അഥവാ Availability Bias. നമ്മുടെ ഒരുപാട് തീരുമാനങ്ങളും ധാരണകളും ഒക്കെ ഈ ചിന്താ വൈകല്യത്താൽ സ്വാധീനിക്കപ്പെടാറുണ്ട്.

കാൻസറിനെ ഭയക്കുന്ന അത്രയും നമ്മളാരും പ്രമേഹത്തെ ഭയക്കാത്തതും, കാൻസർ ഉണ്ടാക്കുന്ന മറുനാടൻ പച്ചക്കറികളെപ്പറ്റി ഉള്ളത്രയും ഭീകരകഥകൾ ചോറിനെപ്പറ്റിയോ ജിലേബിയെ പറ്റിയോ ഇല്ലാത്തതും Availability Heuristic-ന്റെ കൂടി സ്വാധീനത്തിലാണ്.

സാമ്പത്തിക തീരുമാനങ്ങളിലും ജീവിത വീക്ഷണത്തിലും ഒക്കെ ഇത്തരം സ്വാധീനങ്ങൾ നിരന്തരം ഉണ്ടാവാറുണ്ട്. ഈ വിഷയം പോഡ്കാസ്റ്റ് ആയി സംസാരിച്ചത്

#Psychology
#MalayalamPodcast

 https://anchor.fm/dr-chinchu-c/episodes/Availability-Heuristic-in-everyday-life-e17ne8f

 

Wednesday, October 28, 2020

നമ്മളിട്ടാൽ ബർമുഡ

നാം ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തികളുടെ, പ്രത്യേകിച്ചും തെറ്റുകളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം അന്തരീക്ഷത്തിനും സാഹചര്യത്തിനും മറ്റുള്ളവർക്കും ഒക്കെ ചാർത്തിക്കൊടുക്കാനും, എന്നാൽ മറ്റൊരാൾ ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തികളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം ആ വ്യക്തിക്കു മാത്രമാണെന്ന് ചിന്തിക്കാനും ഉള്ള പ്രവണത പൊതുവിൽ കണ്ടുവരാറുള്ളതാണ്. "We are very good lawyers for our own mistakes, but very good judges for the mistakes of others" എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പഴഞ്ചൊല്ലിന്റെ ആശയം ഇതുതന്നെയാണ്.
Actor-Observer Bias (asymmetry) എന്ന പ്രതിഭാസം ഇതിനു പിന്നിലുണ്ട്.
നമുക്ക് അടുത്തറിയാവുന്ന വ്യക്തികളുടെ കാര്യത്തിലും, ഒരു പ്രവർത്തിയുടെ അനന്തരഫലം നല്ലതോ ചീത്തയോ എന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലും ഒക്കെ ഈ പ്രവണതയ്ക്ക് ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകൾ വരാറുണ്ട്.
പലപ്പോഴും Actor-observer bias മൂലം നമ്മുടെ ചില പ്രവർത്തികളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം നാം കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കാതെ പോവുകയും ഒരിക്കൽ പറ്റിയ അബദ്ധങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യാം. അതുപോലെ മറ്റുള്ളവരുടെ കാഴ്ചപ്പാട് കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കാതെ പോകുന്നതും പലപ്പോഴും നമ്മുടെ തീരുമാനങ്ങളെ തെറ്റായി സ്വാധീനിക്കാം.
ഈ വിഷയത്തെപ്പറ്റി പോഡ്കാസ്റ്റിൽ സംസാരിച്ചത്  Google Podcasts